Dokładnie tego dnia w 1797 r., po raz pierwszy publicznie wykonano Mazurka Dąbrowskiego – pieśń, która z czasem stała się symbolem ducha walki i nadziei na niepodległość. Wydarzenie miało miejsce podczas uroczystości ku czci twórcy Legionów Polskich, generała Jana Henryka Dąbrowskiego.
Autorem słów był Józef Rufin Wybicki, który napisał pieśń we Włoszech. W 1806 r. opublikowano ją drukiem w Warszawie – przy okazji zmieniając kolejność strof i usuwając niektóre z nich z powodów politycznych. Przykład? Czwarta zwrotka zaczynała się od słów: „Niemiec, Moskal nie osiędzie…” i odnosiła się do króla saskiego Fryderyka Augusta – przyszłego władcy Księstwa Warszawskiego. Jej usunięcie miało związek z trwającymi wtedy negocjacjami Napoleona z carem Aleksandrem I, zakończonymi pokojem w Tylży.
W sierpniu 1797 r. generał Dąbrowski pisał do Wybickiego z Bolonii:
„Żołnierze do Twojej pieśni nabierają coraz więcej gustu.”
Po I wojnie światowej trwała dyskusja: jaki utwór powinien zostać hymnem Polski? Brano pod uwagę m.in. „Rotę”, „Boże, coś Polskę” i „Warszawiankę 1831”. Przełom nastąpił w 1921 r., gdy w Muzeum Wojska Polskiego odkryto pozytywkę z czasów Księstwa Warszawskiego, grającą… melodię Mazurka Dąbrowskiego. Komisja uznała ją za pierwowzór Pieśni Legionów Polskich.
Ostatecznie w 1927 r. Mazurek Dąbrowskiego został oficjalnym hymnem państwowym – decyzją Ministerstwa Spraw Wewnętrznych.
Jeszcze Polska nie zginęła, kiedy my żyjemy… – dziś te słowa mają taką samą moc, jak ponad dwa wieki temu!
